خوێندنەوەیەک بۆ فیلمی پاپیۆن

 

رەفیق فواد یارئەحمەدی

له‌م فيلمه‌دا: زیندانییه‌ك كه‌ناوی هانه‌ی شاری یه‌ره‌ و به‌پاپیۆنیش به‌ناوبانگه‌سزای زیندانی ئه‌به‌دی پێ دراوه‌و له‌ناو ئه‌و كه‌شتییه‌دایه‌ كه‌ زیندانیه‌كان ده‌گوازێته‌وه‌ بۆ دورگه‌ی گوویانی فه‌ره‌نسا.

ادامه نوشته

 

قوتابخانه‌ى پاریس


ن: ه.و.جه‌نسۆن   

و: ره‌فیق فواد یارئه‌حمه‌دی

 

*دوانۆ

 

ئه‌گه‌ر بێتوو كارتییه‌ بێرسۆن له‌ بوارێك دا هاوتایه‌كى هه‌بێت ده‌توانین رابێرت دوانۆ(26) (1994-1912) له‌ بوارى ته‌نزى ته‌شه‌راویدا به‌ هاوتاى ئه‌و دابنێین.

ادامه نوشته

قوتابخانه‌ى پاریس

ن: ه.و.جه‌نسۆن

و: ره‌فیق فواد یارئه‌حمه‌دی

 

 كارتییه‌ بێرسۆن(22)

 

ئه‌ستێره‌ گه‌شه‌ى قوتابخانه‌ى پاریس هانرى كارتییه‌ بێرسۆن (1908) كورِى بورژوایه‌كى خاوه‌ن كارخانه‌ى رستن و چنین بوو. ئه‌و له‌ كۆتایى ساڵه‌ كانى 1920 و به‌رله‌وه‌ى كه‌ له‌ ساڵى 1932دا روو بكاته‌ هونه‌رى وێنه‌گرى له‌ ژێر چاوه‌دێرى شێوه‌كارێكى كوبیست دا خه‌ریكى خوێندن بوو.

ادامه نوشته

قوتابخانه‌ى پاریس

ن: ه.و.جه‌نسۆن

و: ره‌فیق فواد یارئه‌حمه‌دی

 

 براساى(16)

شێوازى وێنه‌گرى گیولا هالاتز (17)به‌ براساى (1984-1899) به‌ناوبانگه‌. ئه‌و یه‌كێكى تر له‌ په‌یرِه‌وانى ئاتژه‌ بوو كه‌به‌رهه‌مه‌كانى تایبه‌ت بوون به‌ پاریس و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانى. براساى له‌ ترانسیلوانیا(18) چاوى به‌ دونیا هه‌ڵهێناو له‌ بوداپێست له‌ به‌شى هونه‌ردا خوێندنى ته‌واو كرد،

ادامه نوشته

قوتابخانه‌ى پاریس

ن: ه.و.جه‌نسۆن

و: ره‌فیق فواد یارئه‌حمه‌دی

 

كێرتز(14)

په‌یرِه‌وانى راسته‌وخۆى ئاتژه‌ دوو كه‌سى خه‌ڵكى ئه‌وروپاى رۆژهه‌ڵات بوون یه‌كیان به‌ ته‌مه‌نتر بوو به‌ ناوى ئاندرآ كێرتز(1985-1894) وێنه‌گرى له‌ زێدى خۆى واته‌ وڵاتى مه‌جه‌ر له‌ ساڵى 1915دا ده‌ست پێكرد

ادامه نوشته

قوتابخانه‌ى پاریس

ن: ه.و.جه‌نسۆن

و: ره‌فیق فواد یارئه‌حمه‌دی

 

ئۆژن ئاتژه‌(1)

وێنه‌گرى مۆدێرِن له‌ پاریس و له‌ لایه‌ن ئۆژن ئاتژه‌وه‌ (1927-1856) ده‌ستى پێكرد، كه‌ له‌ ساڵى 1898و له‌ته‌مه‌نى 42ساڵیدا شه‌یداى وێنه‌گرى ببوو. ئه‌و له‌و كاته‌وه‌ تاكوو سه‌ره‌ مه‌رگ، كامێراو شته‌كانى دیكه‌ى به‌و كێشه‌ قورسه‌وه‌ كه‌ بوویان له‌ گه‌ڵ خۆى به‌ده‌ورى پاریسدا ده‌گێرِاو وێنه‌ى دیمه‌نه‌كانى شارى ده‌گرت.

ادامه نوشته